|
De rol van de antropoloog
Zoals hedendaagse kunstenaars vaak niet om processen van mondialisering heen kunnen, geldt dat ook voor antropologen. Deze ‘nieuwe wereldorde’, roept bij hen talloze interessante vraagstukken, casussen en discussies op. Aloude concepten als cultuur, natie-staat en identiteit, liggen meer dan ooit te voren onder vuur. Massamedia, vrije markthandel en migratie laten hun sporen achter in de wereld en het idee van cultuur als een ‘ding’ dat iemand met zich meedraagt is passé. De onbruikbaarheid van dit klassieke cultuurbegrip zorgt voor veel discussie binnen de sociale wetenschappen en voor nog meer opschudding in het alledaagse leven. Angst voor het verlies van de eigen cultuur is voelbaar om ons heen, al was het alleen al vanwege de populariteit van en aandacht voor roots en erfgoed, en de ophef over de uitspraken over het wel of niet bestaan van een Nederlandse identiteit. De eff ecten van mondialisering op iemands leven en de emoties en gevoelens die daarbij komen kijken, dát is wat antropologen willen begrijpen en uitleggen. Het verwoorden van die gevoelens van mensen en het geven van een stem aan diegenen die niet gehoord worden is wat mij betreft dan ook een belangrijke taak van antropologen. Niets is namelijk wat het op het eerste gezicht lijkt, zo ook bij de pop-art schilderijen van Nara. Antropologen zijn net als Nara op zoek naar achterliggende processen en betekenissen en kunnen op die manier bijvoorbeeld ongelijkheden aan het licht brengen en mensen laten spreken. Denk aan de, eerder benoemde, machtsverschillen in de wereld, die ervoor zorgen dat een groot deel van de bevolking buiten de boot valt. Deze effecten van mondialisering moeten onder de aandacht worden gebracht. Kunstenaars verbeelden dit via schilderijen en andere vormen van beeldende kunst, waarvan de doelstelling te vergelijken is met die van een antropologische etnografie. Van de vele exposities die ik heb bezocht, heeft die van Yoshitomo Nara mij het meest geraakt. Ontroerd door de blikken van de lieve, schattige meisjes, die achteraf eerder boos en verdrietig blijken te zijn, is het misschien vooral een stukje herkenning, wat mij aan het denken heeft gezet. Bronnen www.cultuurarchief.nl
http://www.cultuurarchief.nl/tentoonstellingen/0706-yoshitomo-nara.htm
www.tokiokoyagallery.com
http://www.tomiokoyamagallery.com/artists/nara/eng/YNara_e.html
www.assemblylanguage.com
http://www.assemblylanguage.com/reviews/Nara.html
|
