|
[boekrecensie] De Stille Overname |
 |
 |
|
Geschreven door Relinde Reiffers
|
|
Politieke leiders beweren wereldwijd dat democratie belangrijk is en dat ze het beste voor hebben met ‘hun’ bevolking. Noreena Hertz laat ons echter zien dat in deze tijden van globalisering de democratie afbrokkelt. In haar boek ‘De Stille Overname’ beschrijft Hertz dat de wereld niet zozeer geleid wordt door politici, maar dat de macht sinds de oliecrisis van begin jaren zeventig grotendeels in handen is van multinationale ondernemingen. De invloed van wereldondernemingen is zo groot, dat zij de beslissingen van politici beïnvloedt.
Zo besloot de Europese Unie (EU) multinational Chiquita een kleiner marktaandeel in de Europese bananeninvoer te gunnen om kleine producenten elders te beschermen. Chiquita wist de Amerikaanse overheid met veel geld te overtuigen dat dit onrechtvaardig was. De World Trade Organisation gaf de Verenigde Staten (VS) gelijk. De EU weigerde mee te werken, waarop de VS overging op vergeldingsacties door hoge invoerwaarden op Europese producten te heffen. Ook de media zijn machtig. Zo wist mediamagnaat Rupert Murdoch de verkiezingen in Groot-Brittannië te beïnvloeden door, tegen een aardige financiële vergoeding, in de krant ‘The Sun’ de Labour-partij aan te prijzen. Labour won de verkiezingen.
Het lezen van Hertz’ boek, waarin de ene onvoorstelbare wantoestand de andere opvolgt, geeft een gevoel van machteloosheid. Maar volgens Hertz moeten we niet bij de pakken neerzitten. Hertz beweert dat een nieuwe vorm van macht nu bij de burgers en aandeelhouders ligt. Wij kunnen protesteren door bepaalde winkels te bezoeken of te boycotten en kritische vragen te stellen aan bedrijfsleiders. Hertz’ boek is een eye-opener, die zowel een gevoel van onmacht als vechtlust kan oproepen.
Dr. Noreena Hertz is per 1 april 2005 benoemd tot hoogleraar Global Political Economy aan de Universiteit Utrecht. Ze bekleedt voor een half jaar de Belle van Zuylen wisselleerstoel, die de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie (REBO) voor 2005 toegewezen gekregen heeft.
Hertz, N.
2002 De Stille Overname: De globalisering en het einde van de democratie, Amsterdam: Uitgeverij Contact |
2005 - Handel