|
Geschreven door Annemarieke Blom
|
|
Leven met een stigma
Lepra is in veel ontwikkelingslanden in Azië, Afrika en Latijns-Amerika een probleem voor de volksgezondheid. Annemarieke Blom heeft in Suriname onderzoek gedaan naar het stigma van lepra. Hoewel de ziekte in Suriname redelijk onder controle is, melden zich elk jaar nog enkele tientallen nieuwe leprapatiënten en is de angst voor lepra nog duidelijk aanwezig.
Een kleine oude man in een rolstoel: zonder vingers, zonder ogen, zonder been, zonder tenen. Van te voren was het mij al verteld: de heer Willems is ernstig verminkt en hij verbergt zijn aangetaste ogen achter een zonnebril. Inderdaad, ik herkende hem meteen. Door zijn indrukwekkende verhalen leerde ik de persoon achter dit uiterlijk kennen. In de hitte van Paramaribo, in een geur van desinfecterende middelen praatte ik lang met de heer Willems over de invloed van lepra op zijn leven en zijn lichaam. Tijdens onze eerste ontmoeting zei hij al: ‘Jij hebt vast heel mooie handen, moet je naar de mijne kijken. Ik heb geen vingers, ik heb geen nagels meer, mijn huid is strak en ongevoelig, voel maar eens.’
Ik voelde aan de hand van de heer Willems en vroeg me af hoe het zo ver heeft kunnen komen. Om dat te begrijpen is een beetje medische kennis op zijn plaats. Lepra is een infectieziekte dat wordt veroorzaakt door een bacterie. Het is besmettelijk, maar niet zo besmettelijk als vaak gevreesd wordt. Slechts vijf procent van de mensen die wordt besmet, krijgt daadwerkelijk lepra. Medici discussiëren nog steeds over de besmettingswijze, maar waarschijnlijk vindt het plaats via de ademhaling, hoesten en niezen. De kans op besmetting is het grootst als je lange tijd intensief contact hebt met een onbehandelde leprapatiënt. Wat zijn de gevolgen? De leprabacterie nestelt zich het liefst in de huid, de slijmvliezen van de neus, de mond, de keel en aan de oppervlakte gelegen zenuwen. Waar veel leprabacteriën zich hebben opgehoopt, zie je lichte gevoelloze vlekken of knobbels verschijnen. De bacterie tast de zenuwen aan en daardoor vermindert spierkracht en gevoel. Je voelt dan geen warmte, kou en pijn meer via je huid. Daardoor kan je je lichaam gemakkelijk schaden en hoe erger de aantasting van de zenuwen wordt, hoe groter de kans op ontstoken wonden en botten, breuken en stijfheid. Op deze manier ontstaan verminkingen aan handen en voeten. De leprabacterie veroorzaakt niet dat vingers of tenen letterlijk wegrotten of weg worden gevreten zoals veel mensen denken. De verminkingen zijn namelijk een gevolg van de aantasting van de zenuwen en komen niet bij iedere leprapatiënt voor. Sinds 1948 bestaat er een geneesmiddel tegen lepra dat de verminkingen kan voorkomen. Mensen die verminkingen hebben overgehouden aan lepra zijn vaak al jarenlang genezen en dus niet meer besmettelijk. De blijvende aantasting van hun lichaam heeft echter grote impact. |
2004 - Lichaam 
