Om half zes wordt het laatste kind van de naschoolse opvang in het buurthuis Einstein in Utrecht opgehaald. Begeleidster Susanne Strätger zit met haar collega onder het genot van een sigaret even na te praten. Susanne is Duitse. Aansluitend op haar opleiding sociaal cultureel werk studeerde ze pedagogische gezinsbegeleiding in Hamburg. Daarna, inmiddels veertien jaar geleden, reisde ze haar toenmalige vriend achterna. Nederland werd haar tweede thuis. Helaas hield die relatie geen stand. Nu haar zoon veertien is en zijn interesse voor Duitsland groeit, houdt Susanne de mogelijkheid open om terug te keren.

“Maar Nederland bevalt me wel. Ik heb mooie herinneringen aan de openheid van Nederlanders. Vooral bij mijn aankomst heb ik de gastvrijheid van Nederlanders ervaren, maar ook hun directheid. Men zegt hier sneller dan in Duitsland en ook nog eens zonder blikken of blozen wat men denkt. Maar als ik me op een of andere manier toch gediscrimineerd ga voelen, pak ik mijn biezen! Ik merk wel dat in Nederland de empathie voor buitenlanders afneemt. Maar ik heb geluk gehad. Tot nog toe is discriminatie mij nog niet ten deel gevallen, ook niet in mijn werksituatie.”

“Maar ja, een bang persoon ben ik nu eenmaal niet. Een gevoel van veiligheid ligt voor een groot deel bij jezelf. De meest veilige plek op aarde voor mij is thuis. Daarmee bedoel ik de veiligheid van een materiële plek, maar ook de emotionele veiligheid die ik bij vrienden en familie voel. Anderszijds beslis ik er natuurlijk niet alleen over of ik geaccepteerd word. Het is bijna onmogelijk uit te leggen wat veiligheid voor mij betekent zonder te verwijzen naar mijn idee van onveiligheid. Ik denk dat pas als je zelf een gevaarlijke situatie hebt meegemaakt, je de noodzaak van veiligheid beseft, en dat je pas dan kan inschatten wat voor impact langdurige onveiligheid op iemands leven heeft. Het helpt natuurlijk als je geen gevaarlijke situaties opzoekt, maar het houdt ook verband met de mate dat iets vreemd voor je is. Tijdens mijn reis naar Marokko voelde ik me echt niet veilig. Ik pikte daar een bepaalde sfeer op, die onprettig was. Maar het hangt er ook vanaf hoe ik me voel. Als ik me zeker voel of wat beter in mijn vel zit, dan heb ik meer moed om iets te ondernemen. Maar wanneer mij net iets is overkomen, dat nog in mijn botten zit, dan voel ik me eerder onzeker.”

Op de vraag of Susanne een verschil merkt in de manier waarop men in Nederland en Duitsland omgaat met onveiligheid merkt ze op dat Duitsers een beladen geschiedenis hebben geërfd. Volgens haar weegt dit door in de positionering ten opzichte van het recente terrorisme. “Die geschiedenis stelt mij in ieder geval in staat om onder andere de huidige heisa omtrent het terrorisme enigszins te nuanceren. Hierbij vraagt ik me af: Hoeveel erger kan het eigenlijk nog? Maar eerlijk gezegd ben ik er nog niet uit, want we zitten er nog midden in. Ik weet niet wat erger is, een dictator die Joden wilde uitroeien of wat er van Bin Laden of de Taliban uitgaat? Dat kan ik niet beoordelen. Soms denk ik dat dit een derde wereldoorlog is, maar weet niemand waar die gevoerd wordt.”