Van april tot en met augustus 2004 heeft Floortje van Soest onderzoek gedaan in de sloppenwijken van Rio de Janeiro. Deze wijken, favelas genaamd, worden geregeerd door gewelddadige drugskartels.

Maar Rio blijkt gewoon een stad. Zoals New York. Of Parijs. Of Amsterdam. En die vreselijk gevaarlijke favelas blijken gewoon wijken waar mensen wonen, werken en uitgaan. De eerste paar bezoeken zie ik niet eens wapens. Eigenlijk is het er wel gezellig. Er is altijd wel iemand die zin heeft in een praatje. ’s Avonds en in het weekend klinkt er muziek door de straten, wordt er gevoetbald en zijn er barbecues. Ik snap niet waarom ik me zo druk heb gemaakt. Eigenlijk schaam ik me. Wat vertel ik mijn thuisfront? Dat mijn angstaanvallen een onterecht produkt zijn van mijn rijke fantasie? Dat Rio een superveilige stad is? Dat mijn onderzoek bestaat uit slap ouwehoeren, biertjes drinken en barbecuen?

Maar dan gebeurt het toch. De avond is juist gevallen en ik ben net klaar met een interview. Ik sta nog even te kletsen met een aantal vrouwen op straat. Vanuit mijn ooghoeken zie ik de koplampen van een auto die de straat inrijdt. En dan... een schot! De auto stopt. De vrouwen staken het gesprek en duwen mij en hun kinderen achter hun rug. Een jongen met op zijn rug een geweer van minstens een halve meter lengte, rent de straat op richting de auto. De vrouwen slaan het tafereel met een mengeling van nieuwsgierigheid en nervositeit gade. Niemand weet waarom er geschoten werd. Valt de politie binnen? Is het een poging van het kartel Terceiro Comando het gebied van de Comando Vermelho te veroveren? Mijn hart bonkt in mijn keel. “Hier heb je dus voor gekozen”, zegt het duiveltje in mijn hoofd, “eigen schuld.” Gespannen blijven we een tijdje wachten, maar er volgt geen tweede schot. Eén van de vrouwen gaat informeren. Het schot blijkt slechts een waarschuwing geweest te zijn. In de auto zit een stel kerkgangers en de bestuurder vergat met de lichten te knipperen. “A favela tem leis, de favela heeft wetten”, zo wordt me uitgelegd. Eén van die wetten is dat iedereen die in het donker met de auto de grens tussen de asfalto, het gebied van de middenklasse, en de favela overgaat, drie maal met zijn lichten moet knipperen. Wie zich niet aan deze regel houdt, wordt als vijand beschouwd. Was de auto na dit eerste waarschuwingsschot dan ook doorgereden, dan waren er waarschijnlijk slachtoffers gevallen. “Om deze reden wil ik niet dat mijn kinderen ’s avonds op straat spelen”, verzucht een van de vrouwen.

Enigszins verward pak ik de bus naar huis en vraag ik me af wat ik het thuisfront ga vertellen.